Kashkūl (Qājār)
📦 Master Archive Collection
Get all available issues for this serial in one discounted bundle.
| Year | Issue Title | Issue Count | Pages | Price | |
|---|---|---|---|---|---|
1325 |
Vol. 1, No. 1-32 | 32 | 147 | Price range: £16.58 through £49.00 | See Pricing & Purchase → |
|
1326 |
Vol. 1, No. 33-40, Vol. 2, No. 1-2 | 10 | 43 | Price range: £15.30 through £45.00 | See Pricing & Purchase → |
|
1327 |
30 Issues: Vol. 2, No. 2-33 | 30 | 142 | Price range: £16.58 through £49.00 | See Pricing & Purchase → |
Rūznāmah-i Kashkūl was a prominent Persian newspaper founded in Tihrān in 1325 AH (1907) under the management of Majd al-Islām Kirmānī. Conceived as a visual companion to his earlier publication, Nidā-yi Vaṭan, this lithographed, Vazīrī-format newspaper was established specifically to feature satirical caricatures. The publication offered sharp social commentary on contemporary issues, including public anxieties surrounding Bānk-i Millī and early financial institutions. Following the suspension of press activities during the Minor Despotism, the newspaper relocated to Iṣfahān in 1327 AH. Its iconic artwork, frequently signed by Mīrzā ʻAlī or Ḥusayn ʻAlī, was complemented by the calligraphy of Murtaz̤ā Najmābādī and patriotic poetry by Z̤iyāʼ al-Lashkar. Rūznāmah-i Kashkūl remains a vital historical source for early twentieth-century Iranian political satire and visual journalism.
روزنامه کشکول در تهران به مدیری (مجدالاسلام کرمانی) تأسیس و در سال ۱۳۲۵ قمری منتشر شده است. شماره اول این روزنامه در چهار صفحه به قطع وزیری با چاپ سنگی طبع و در تاریخ شنبه پانزدهم شهر صفرالمظفر ۱۳۲۵ قمری مطابق ۳۰ مارس ۱۹۰۷ میلادی منتشرشده است. این نشریه در ادامه روزنامه «ندای وطن» است که مجدالاسلام کرمانی مدیر آن برای ترسیم کاریکاتور، «کشکول» را منتشر کرد. پس از حوادث تهران و توقیف جراید که در نتیجه بمباران مجلس و استبداد صغیر پیش آمد، مجدالاسلام کرمانی به اصفهان آمده و روزنامه “کشکول” را در سال ۱۳۲۷ قمری منتشر کرد. بنابراین «کشکول» چاپ اصفهان دنباله «کشکول» تهران بوده و ادامه سال دوم روزنامه است.
آخرین شماره سال اول شماره ۴۰ میباشد، و سال ۲ هم با چند شماره به پایان رسیده و مجددا در سال ۱۳۲۷ در اصفهان نشر این نشریه را ادامه داده اند. در این شماره پس از درج مقاله افتتاحی که ذیلا نقل مینمائیم، بقیه صفحات آن مشتمل بر چند کاریکاتور است و منجمله صفحه ۴ آن مشتمل بر کاریکاتور بانک ملی و هجوم مردم در بانک برای گذاشتن پول در آنجا است. در این کاریکاتور از زبان هر کسی مطلبی نوشته یکی میگوید (هر چه داشتم دادم آسوده شده نه از دزد میترسم نه از مدعی) دیگری میگوید: (داداش بگذار ما برویم پولمان را بدهیم راحت شویم) ثالثی میگوید: (جائیکه وقت پول دادن آنقدر شلوغ باشد آیا وقتی که بخواهیم بگیریم چه خبر خواهد بود) کاریکاتور صفحه سوم مربوط به (شرکت عمومی) است که مردم را از مقابل آن دور میکند و میگوید (پولتان را بگیرید ولم کنید) ولی آنها جواب میدهند: (خیر آنطور نیست ما پول داده راه ساختهایم که تا قیامت فایده ببریم) در نیمی از صفحه دوم تصویر دو نفر که مشغول مذاکرهاند چاپ شده یکی میگوید: (بانک ملی دایر شده پول لازم دارد) دومی جواب میدهد: (ماکه هرچه داشتیم به شرکت عمومی دادیم رندان خوردند) امضای (حسینعلی) که ترسیم کننده کاریکاتورهاست در صفحه چهارم چاپ شده است. تمام صفحات چهارم روزنامه و در بعضی از شمارهها صفحات سوم و دوم روزنامه متشمل بر کاریکاتور است و از این جهت در عنوان روزنامه نوشته است که هر یک از دانشمندان که صور موهوم خندهآمیز عبرتانگیزی که به کسی بر نخورد طرح نموده به اداره بفرستد درج و ترسیم خواهد شد. آنچه از مقاله نگاشته شده در روزنامه مستفاد میشود این است که روزنامه ندای وطن که مدیری آن به امجدالاسلام کرمانی بوده چون کاریکاتور نداشته، برای ترسیم کاریکاتور، روزنامه کشکول تأسیس گردیده و قیمت آن جداگانه است.
در عنوان روزنامه (کشکولی) رسم شده و به دیواره آن نوشته است: (همه چیز دارد) و درزیر آن اسم روزنامه درج است. آبونه اشتراک سالیانه تهران هشت قران، در سایر ولایات داخله یک تومان، فرنگستان پنج فرانک، قفقاز و روسیه سه منات، هندوستان چهار روپیه. قیمت یک نسخه سه شاهی همان قسم که یادآور شدیم بیشتر اهمیت روزنامه کشکول برای کاریکاتور آن است و در صفحه اول آن مقالات مختلف و گاهی اشعاری چاپ شده است. اخبار داخله و خارجه به طور اختصار در آن درج گردیده. چون روزنامه کاریکاتور داشته لذا با چاپ سنگی طبع شده و در هر شماره جمله (سلالة السادات آقا سیدمرتضی به سعی و اهتمام آقا میرزاحسن و میرزا عباسخان انطباع پذیرفت) چاپ شده است. ترسیم کاریکاتور روزنامه به عهده (میرزاعلی) نامی بوده که امضای او در بیشترها دیده میشود. روزنامه کشکول به خط (مرتضی نجمآبادی) است و (کتبه العبد مرتضی النجم آبادی) در بعضی از صفحات چاپ شده است. نویسندگان کشکول بغیر از مدیر آن مرحوم مجدالاسلام کرمانی، آقای (ضیاءلشگر) است که از شماره ۱۹ اشعاری بنام (اشعار وطنیه ضیاء لشگر) سروده و درج شده است.