Rūznāmah-i Īrān-e Sulṭānī (Qājār)
- Iʻtimād al-Salṭanah (Ṣanīʻ al-Dawlah), Muḥammad Ḥasan Khān [محمد حسن خان اعتمادالسلطنه (صنیع الدوله)] (Manager)
- Iʻtimād al-Salṭanah, Muḥammad Bāqir Khān (Manager)
- Nadīm Bāshī, Mīrzā Muḥammad (Manager)
📦 Master Archive Collection
Get all available issues for this serial in one discounted bundle.
| Year | Issue Title | Issue Count | Pages | Price | |
|---|---|---|---|---|---|
1321 |
Vol. 56, No. 1-26 | 26 | 208 | Price range: £19.00 through £47.50 | See Pricing & Purchase → |
|
1322 |
Vol. 57, No. 1-24 | 24 | 96 | Price range: £19.00 through £47.50 | See Pricing & Purchase → |
|
1323 |
Vol. 58, No. 1-15 | 15 | 60 | Price range: £18.50 through £46.50 | See Pricing & Purchase → |
Published between 1321 and 1323 AH under the management of Mīrzā Muḥammad Nadīm Bāshī, Rūznāmah-ʼi Īrān-i Sulṭānī emerged as a direct continuation of the prominent state newspaper Rūznāmah-ʼi Īrān, originally directed by Muḥammad Ḥasan Khān Iʻtimād al-Salṭanah. Departing from traditional lithography, this official periodical was innovatively printed using modern lead type in a two-column format. It served as a vital bureaucratic chronicle, documenting royal court updates, provincial appointments, domestic news, and the official affairs of Tihrān. The publication also expanded its scope to include serialised literary works, such as Abū al-Qāsim Khān Nāṣir al-Mulk’s translation of James Fraser’s History of Nādir Shāh, alongside reports on modernising efforts like tea cultivation. Reverting to its original title upon the reinstatement of Muḥammad Bāqir Khān Iʻtimād al-Salṭanah, this archive remains a crucial primary source for researching the administrative, economic, and political structures of Qājār Īrān.
روزنامه ايران از ۱۲۸۸ق تا ۱۳۱۳ق به مديريت محمد حسنخان اعتمادالسلطنه انتشار يافت و پس از مرگ او مديريت روزنامه به برادرزاده او محمد باقرخان اعتمادالسلطنه واگذار شد او نيز از ۱۳۱۳ق تا پايان سال ۱۳۲۰ق و سپس از ۲۸ شعبان ۱۳۲۳ق به نشر روزنامه ايران پرداخت. حدفاصل ۱۳۲۱ق تا اواخر شعبان ۱۳۲۳ق مديريت روزنامه به ميرزا محمد نديمباشی واگذار شد و او كه در اواخر ۱۳۲۰ق مديريت روزنامه ايران را پذيرفته از اول سال نو ۱۳۲۱ق نخستين شماره از نشريه را با عنوان «روزنامه ايران سلطانی» (شنبه غره [= اول] محرم سنه ۱۳۲۱ق/ ۳۱ مارس ۱۹۰۳م) منتشر كرد.
روزنامه ايران سلطانی دنبالهرو سياست روزنامه ايران بود و گاهی افزون بر اخبار رسمی شامل: اخبار دربار همايون، اخبار غير درباری، اخبار ايالات و ولايات، خلاصه اخبار خارجه و يا اخباری درباری، امتيازات، اخبار دارالخلافه يعنی تهران و ايالات و ولايات، حكام ولايات، انتصابات و گزارش سفرهای شاهنامه را در بر میگرفت، در بعضی از شمارههای آن مطالب جديدی همچون: احداث رويانيدن چای در ايران؛ تاريخ نادرشاه اثر جميز فريزر انگليسی ترجمه ابوالقاسم خان ناصرالملك والی كردستان به صورت پاورقی (از ش۶ تا پايان سال چهارم انتشار روزنامه)، صورت جمع و خرج مدرسه سياسی را نيز به چاپ میرساند.
روزنامه ايران سلطانی دو سال و نيم به حيات خود ادامه داد و در سال اول توانست ۲۶ شماره، سال دوم ۲۴ شماره، سال سوم ۱۵ شماره انتشار دهد و از شماره ۱۶ (۲۸ شعبان ۱۳۲۳ق) بار ديگر عنوان روزنامه به «ايران» تغيير يافت و علت آن عزل نديمباشی از مديريت روزنامه و انتصاب مجدد محمد باقرخان اعتمادالسلطنه به مديريت روزنامه بود و اعتمادالسلطنه ۱۱ شماره با عنوان «ايران» در ادامه و توالی شماره مسلسل روزنامه ايران سلطانی چاپ و منتشر كرد.
روزنامه ايران سلطانی با همه تغيير صوری در عمل دنباله روزنامه ايران بوده كه پيش از اين منتشر میشد و حاوی اخباری بود كه از طرف دولت، مسؤولين روزنامه مجوز انتشار داشت. اگر جسته گريخته مطالبی ورای اخبار رسمی در روزنامه چاپ میشد، همانهایی است كه به عنوان نمونه از آن ياد شد.
اهميت ويژه اين نشريه از نظر تاريخ اقتصادی، ساختار ديوانی و دولتی و انتصابات است كه خبر آن در هر شماره از روزنامه درج میشد.
روزنامه ايران سلطانی از آغاز فعاليت خود بر خلاف روزنامههای پيشين كه به صورت چاپ سنگي به چاپ میرسيدند، با حروف سربی چاپ میشد و تمامی شمارههای آن در هر صفحه دوستون داشت.