Safarnāmah-i Nāṣir Khusraw

سفرنامه، یک گزارش سرراست با زبانی ساده و بی‌تکلف از مشاهدات و شنیده‌های نویسنده‌ای است با چشم و گوش باز که از میان یک ردیف طولانی از واقعیت‌هایی که بر سر راهش بوده، عبور کرده است. کتاب سفرنامه ناصر خسرو یکی از معروف‌ترین آثار سفرنامه‌ای ایران است که اکنون همراه با حواشی، تعلیقات و فهرست‌های اعلام تاریخی در اختیار خوانندگان قرار گرفته است. این اثر که به قلم ناصرخسرو قبادیانی به رشتهٔ تحریر در آمده، شرحی است از یک سفر ۷ ساله که در سال ۴۳۷ هجری قمری از مرو آغاز شد و در سال ۴۴۴ هجری قمری در بلخ پایان یافت. ناصرخسرو در این مسیر شهرهای مختلفی را پشت سر گذاشت که از معروف‌ترین آن‌ها می توان به سرخس، نیشابور، دامغان، سمنان، قزوین، شمیران، شام، بیروت، حیفا، بیت المقدس، مکه، مدینه، قاهره، اسکندریه، بصره واصفهان اشاره کرد. گفته شده است که شروع این سفر برای ناصرخسرو در پی خوابی بود که او را وا داشت به سفر حج برود. او از کار دیوانی خود کناره‌گیری کرد و راه سفر را در پیش گرفت. این اثر دارای اطلاعات دقیق و ارزشمندی از تاریخ و جغرافیای هر منطقه و آداب‌ورسوم مردم آن ناحیه است. ناصرخسرو، سبک نگارشی منحصربه‌فردی داشته و با توصیفات ساده و نثر روان، توجه خواننده را به گفته‌های خود جلب می‌کند. او از پیچیدگی و تکلف دوری و بیشتر سعی کرده با شرح دیدنی‌هایی که طی سفرش با آن‌ها روبه‌رو شده، مخاطب را تحت‌تأثیر قرار دهد. او اصل بی‌طرفی و صداقت را در نوشته‌هایش حفظ کرده و با توجهی مثال‌زدنی، جزئیات جامعه‌شناختی، بافت ساختمان‌ها، معیشت مردم، تجارت و اقتصاد مکان‌هایی را که به آن سفر کرده، ذکر می‌کند. سفرنامهٔ ناصرخسرو قبادیانی را یک سند تاریخی مهم به حساب آورده‌اند.

این کتاب، یکی از جلدهای مجموعهٔ «بازخوانی متون» در نشر مرکز است. این مجموعه دربردارندهٔ ویرایش‌های جدید از برجسته‌ترین متن‌هایی است که در ادبیات فارسی اهمیت دارند. کوشش بر آن بوده است که این متون بدون آنکه در اساس آن‌ها تصرفی صورت پذیرد، عرضه شوند؛ ازاین‌رو تمامیت اثر و سبک متن دست‌نخورده باقی می‌ماند و تنها با پیراستن برخی فرعیات و فصل‌بندی و تدوین دوباره و پاراگراف‌بندی و نقطه‌گذاری و به‌کاربردن رسم‌الخطی یکدست، متن به هیئتی تازه در می‌آید؛ تا نه‌فقط برای پژوهندگان و کارشناسان، بلکه برای همهٔ ادب‌دوستان مفید و خواندنی باشد.