Kafsh-i surkh-i khalīfah: fann-i bayān va masʼalah-yi manābiʻ dar tārīkh-i ijtimāʻī

مورخ اجتماعی بودن، به چه معناست؟ آیا هر کتاب و مقاله‌ای که در عنوانش از عبارت تاریخ اجتماعی استفاده شده باشد، یک پژوهش تاریخ اجتماعی است؟ آیا تاریخ اجتماعی صرفا تلفیقی از روش‌شناسی‌های مطالعات تاریخی با روش‌شناسی‌های علوم اجتماعی است یا تاریخ اجتماعی، طرز تازه و مستقلی را به کار می‌گیرد و شناخت و آگاهی متفاوتی می‌آفریند؟ تفاوت و تمایز پژوهش‌های تاریخ اجتماعی، با دیگر پژوهش‌های تاریخی یا اجتماعی، تنها در موضوعات و روش‌شناسی نیست بلکه علاوه بر آن‌ها، یک پژوهش تاریخ اجتماعی باید در سبک نگارش و طرز بیان فنی و شیوه‌ی نگارش به داده‌ها نیز هویتی متمایز داشته باشد.

در بخش نخست کتاب حاضر که شامل مجموعه‌ای از درس‌گفتارها و گفت‌وگوهای دانشگاهی است، از برخی نکته‌ها و انضباط‌ها سخن گفته شده که یک محقق تاریخ اجتماعی باید آن‌ها را در نگارش و فن بیانش رعایت کند. همچنین از آن جا که منابع و پراکندگی شدید داده‌ها در منابع مورد مراجعه‌ی محققان تاریخ اجتماعی، در مسیر این پژوهش‌ها چالش‌های بسیار پدید می‌آورد و به روشنی بر سبک نگارش و طرز بیان محقق اثر می‌گذارد. در بخش دوم این کتاب به پاره‌ای از هشدارها و انضباط‌هایی اشاره شده است که محقق تاریخ اجتماعی باید در مواجه با مساله‌ی منابع به آن‌ها توجه کند تا پژوهش خود را از آسیب‌هایی که نگرش و نگارش در این حوزه را تهدید می‌کند، برکنار بدارد.